Rechter of raadsheer worden? Wat ga je doen en wat zijn de eisen?

Als rechter of raadsheer spreek je een oordeel uit als partijen onderling een conflict hebben of als iemand verdacht wordt van een strafbaar feit. Je oordeel is bindend: de betrokkenen moeten zich eraan houden. Rechters en raadsheren zijn onpartijdig en laten zich niet leiden door persoonlijke opvattingen of door sympathie voor een van de partijen. Als rechter of raadsheer stel je vragen aan de partijen, luistert naar hun verhaal, luistert naar getuigen en experts en bekijkt bewijzen. Vervolgens weeg je alle feiten en kijk je naar verschillende rechtsbronnen om tot een oordeel te komen.

Je kunt rechter of raadsheer worden als je

  • de juiste vooropleiding hebt gehaald
  • van onberispelijk gedrag bent
  • minimaal twee jaar werkervaring hebt buiten de rechterlijke organisatie (na je afstuderen)*
  • in het bezit bent van Civiel Effect
  • de Nederlandse nationaliteit hebt
  • de selectie bij de Landelijke Selectiecommissie Rechters (LSR) met goed gevolg afrondt

*Als je direct na je afstuderen gaat werken als gerechtsjurist/griffier, hou er dan rekening mee dat je vanuit die functie niet vanzelf kunt doorstromen naar de opleiding tot rechter of raadsheer.

Functieprofiel rechters (pdf, 56 kB)

Jurist met twee à zes jaar juridische werkervaring

Heb je twee à zes jaar relevante werkervaring als jurist, waarvan minstens twee jaar buiten de rechterlijke organisatie? Dan kun je meedoen aan de selectieprocedure voor rechter in opleiding (rio). Je volgt dan de volledige opleiding, die vier jaar duurt.

Je volgt de opleiding bij één van de gerechten en bij SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak. Ook loop je een stage bij het OM. Rechtbanken stellen twee keer per jaar vacatures open voor juristen met twee tot zes jaar werkervaring.

Meer informatie over de selectieprocedure

Bekijk het interview met Haris Skalonjic, rechter in opleiding bij de rechtbank Zeeland – West-Brabant:

Jurist met minstens zes jaar juridische werkervaring

Heb je minstens zes jaar relevante werkervaring na je afstuderen, waarvan twee jaar buiten de rechterlijke organisatie? Na het succesvol afronden van de selectieprocedure duurt je opleiding vijftien maanden tot maximaal 2 jaar.

Je volgt de opleiding bij één van de gerechten en bij SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak. Ook loop je stage bij het OM.
Gerechten stellen drie keer per jaar vacatures open voor juristen met minstens 6 jaar werkervaring.

Meer informatie over de selectieprocedure

Bekijk het interview met Diederik van Meersbergen, rechter in opleiding bij de rechtbank Rotterdam:

Raadsheer worden

Als raadsheer (m/v) bij een gerechtshof of bijzonder college kijk je opnieuw naar alle feiten van een al bij de rechtbank voorgekomen zaak. Je maakt vervolgens je eigen beoordeling. Je kunt raadsheer worden bij één van de appelcolleges als je beschikt over minstens tien jaar relevante juridische werkervaring.

Als je de selectieprocedure met succes hebt afgerond, word je raadsheer in opleiding (rhio). Je volgt een opleiding bij één van de gerechtshoven of bij een bijzonder college en bij SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak, en bij het OM.

Functieprofiel raadsheer (pdf, 60 kB)

Meer informatie over de selectieprocedure

Rechter- of raadsheer-plaatsvervanger worden

Als je met enige regelmaat en op vrijwillige basis wilt werken als rechter of raadsheer, kun je rechter- of raadsheer-plaatsvervanger worden. Daarvoor moet je minimaal zes (voor rechters) of tien (voor raadsheren) jaar relevante juridische ervaring hebben en beschikken over aantoonbare maatschappelijke ervaring. Werken als rechter- of raadsheer-plaatsvervanger kan onbezoldigd of bezoldigd zijn. Je kunt alleen benoemd worden als je wordt voorgedragen door het bestuur van de rechtbank of het gerechtshof.

Meer informatie over de selectieprocedure rechter-raadsheer-plaatsvervanger

Eén van de strafrechters van de rechtbank Midden-Nederland vertelt over zijn werk.