Werving, selectie en opleiding

De Rechtspraak is voor iedereen en streeft ernaar een afspiegeling te zijn van de maatschappij. Juristen van alle achtergronden en oriëntaties zijn welkom om te solliciteren.
Bij de werving van rechters en raadsheren wil de Rechtspraak toegankelijk zijn voor nieuwe collega’s door uniforme, cultuurwaardevrije en transparante toelatingscriteria, door inzichtelijke sollicitatieprocedures en door het aanbieden van maatwerkopleidingen die aansluiten bij eerdere werkervaring en de individuele opleidingsbehoefte.

Waar moet je aan voldoen als je rechter of raadsheer wilt worden?

Je kunt je aanmelden voor de rechtersopleiding als je:

  • een voltooide studie rechtsgeleerdheid met civiel effect hebt
  • minstens twee jaar juridische werkervaring hebt buiten rechtspraakorganisaties of openbaar ministerie (na je afstuderen)
  • de Nederlandse nationaliteit bezit

Om raadsheer bij een appelcollege te worden dien je bovendien over minimaal 10 jaar juridische werkervaring na het afstuderen te beschikken.

Tijdens de selectieprocedure laat je zien dat je (in potentie) beschikt over de in het landelijke functieprofiel rechter beschreven persoonlijke eigenschappen: analytisch denkvermogen en andere intellectuele capaciteiten, besluitvaardigheid, evenwichtigheid, zelfstandigheid, contactuele en communicatieve vaardigheden, inlevingsvermogen, sociabiliteit, vermogen tot samenwerken, overtuigingskracht, uitdrukkingsvaardigheid, werkhouding, zelfstandige en onafhankelijke oordeelsvorming, integriteit en stressbestendigheid.

In de procedure wordt aandacht besteed aan je maatschappelijke oriëntatie en jouw visie op maatschappelijke ontwikkelingen en de rechter of raadsheer.

Opleiding tot rechter of raadsheer: 3 varianten

Na succesvol doorlopen van de selectieprocedure word je als r(h)io (rechter-/raadsheer-in-opleiding) toegelaten tot de r(h)io-opleiding. Afhankelijk van je werkervaring worden de volgende opleidingen aangeboden:

Opleidingsvariant Duur opleiding Vereiste werkervaring
Rechter in opleiding (rio) 4 jaar minimaal 2 tot maximaal 6 jaar juridische werkervaring
Rechter in opleiding (rio) maximaal 2 jaar, inclusief voorfase minimaal 6 jaar juridische werkervaring
Raadsheer in opleiding (rhio) 15 maanden – 2 jaar minimaal 10 jaar juridische werkervaring

Het gerechtsbestuur behoudt altijd de mogelijkheid om van bovengenoemd beleid af te wijken en tot een aangepaste opleidingsduur te besluiten, waarbij het maximum 4 jaar is.

Meer informatie over de opleiding vind je op ssr.nl.

Selectieprocedure

De selectieprocedure is erop gericht kandidaten te selecteren van wie wordt verwacht dat zij beschikken over de voor het rechterschap benodigde competenties c.q. dat zij beschikken over het leervermogen, instelling en persoonlijke eigenschappen op grond waarvan mag worden verwacht dat de opleiding met succes zal worden afgerond.

De selectieprocedure kent verschillende elementen, achtereenvolgens: briefselectie op basis van de motivatie en het cv, test van het analytisch vermogen, referenties, lokale selectie, assessment center en gesprek met psycholoog, eindgesprekken met de landelijke selectiecommissie en tot slot – in het geval van meer kandidaten per vacature – de eindselectie door het gerechtsbestuur.

Telkens dient een stap positief te worden afgerond, voordat een volgende stap wordt ingezet. Na totstandkoming van het assessment gaat de kandidaat altijd door naar het eindgesprek, tenzij de kandidaat geen toestemming geeft voor overlegging van het assessment aan de LSR: in dat geval eindigt de procedure daarmee.

Elementen van de selectieprocedure

Jaarplanning van de selectieprocedure

Beslissing en communicatie

Na de eindgesprekken geeft de LSR direct aan het gerecht door welke kandida(a)t(en) geschikt zijn bevonden. Indien meerdere kandidaten per opengestelde vacature de procedure met succes hebben doorlopen besluit het gerechtsbestuur binnen een week wie van deze kandidaten voor de vacature wordt voorgedragen.

Indien een landelijk geselecteerde kandidaat na de lokale selectie door twee gerechten was geselecteerd, wordt de kandidaat verzocht op binnen een week een keuze te maken voor één van de twee gerechten en deze keuze door te geven aan de LSR.

LSR verzorgt de communicatie van de eindbeslissing aan de kandidaten binnen twee weken na de eindgesprekken. De eindbeslissing kan als volgt luiden:

  • (na de eindgesprekken met de LSR) Je bent in deze procedure niet of nog niet geschikt bevonden om rechter of raadsheer te worden en de procedure wordt beëindigd. Je ontvangt het telefoonnummer van de dagvoorzitter van de eindgesprekken, die je desgewenst kunt bellen voor een nadere toelichting en tips voor volgende sollicitaties. Het gevolg van deze beslissing is ook dat je gedurende 3 jaar niet opnieuw kunt solliciteren als R(H)IO of als rechter-plaatsvervanger. De wachttermijn van 3 jaar start vanaf de datum dat de kandidaat zich voor de selectieprocedure heeft aangemeld bij de LSR.
  • (na plaatsing door het gerechtsbestuur:) Je wordt geplaatst op de vacature, nu volgen een gesprek voor de intake opleiding en een rechtspositiegesprek.
  • (na keuze door het gerechtsbestuur tussen meerdere kandidaten na de eindgesprekken:) Je bent niet geplaatst op de vacature waarop je hebt gesolliciteerd vanwege meerdere geschikte kandidaten. Je kunt op nieuw te verschijnen vacatures bij de gerechten opnieuw solliciteren. Daarbij concurreer je weer met andere kandidaten in de briefselectie en de eventuele lokale selectiegesprekken. De resultaten van test, assessment en eindgesprekken blijven gedurende twee jaar geldig en hoeven dus niet opnieuw te worden doorlopen.

Voorbereiding opleiding

Als het gerechtsbestuur heeft besloten om je voor de rechterlijke opleidingsplaats te bestemmen, ontvang je een brief met de bijlage van het LTP-rapport. Daarin staan eventuele aandachtspunten voor je (praktijk-)opleiding. Deze bijlage neem je mee naar degenen met wie je een intakegesprek voor de inrichting van de opleiding hebt. Dit intakegesprek leidt tot een advies aan het gerechtsbestuur voor duur en inhoud van jouw opleiding tot rechter of raadsheer. Verdere informatie over de intakes en de weken waarin deze plaatsvinden vind je op www.SSR.nl. Ook volgt nog een arbeidsvoorwaardengesprek met het gerechtsbestuur, dat vervolgens zorgdraagt voor de aanstelling, voor aanvraag van het Koninklijk Besluit en voor je beëdiging tot rechter of raadsheer-plaatsvervanger.

Voorbereiding op sollicitatie

Er zijn verschillende mogelijkheden om je voor te bereiden op de sollicitatie naar een opleiding tot rechter of raadsheer:

  • Contact met lokale gerecht
    Het kan nuttig zijn om voordat je solliciteert contact op te nemen met het lokale gerechtsbestuur, om beter zicht te krijgen op het werken bij het desbetreffende gerecht en de context van de toekomstige functie.
  • Oefenen test- en assessmentmateriaal
    Je wordt geadviseerd om tevoren – bijvoorbeeld via op internet aangeboden mogelijkheden – je vaardigheden op het gebied van testen en assessments te versterken.
  • Houd rekening met de aangegeven planning
    In de vacature staat duidelijk aangegeven in welke weken de verschillende selectie onderdelen plaatsvinden.
  • Ontmoet een rechter of raadsheer
    Rechters en raadsheren zijn graag bereid om uitleg te geven over de betekenis van de rechter of raadsheer in de samenleving, over hun persoonlijke ervaringen en over hun eigen groei naar het rechter- en raadsheerschap. Een aantal rechters vertelt – in filmpjes – iets over het werk als rechter of raadsheer en de weg naar het rechterschap.
  • Bezoek de zittingszaal
    Alle dagen van de week vanaf 9.00 uur zijn in de gerechtsgebouwen zittingen vrij te bezoeken. Door zittingen zelf bij te wonen kun je je inleven in het werk van de rechter of raadsheer.
  • Bekijk de veelgestelde vragen

Rechtspositie en salaris als rechter of raadsheer in opleiding

Na toelating tot de opleiding krijg je een aanstelling voor bepaalde tijd, voor de duur van de opleiding. Bij succesvol voltooien van de opleiding word je aangesteld voor het leven (=tot 70e jaar). Je wordt geplaatst in het gerecht dat je in opleiding heeft genomen en geacht de eerste 4 jaar na aanstelling in dat gerecht te blijven werken.

Indien de opleiding onverhoopt voortijdig wordt beëindigd, eindigt kort daarna de aanstelling, waarbij in bepaalde gevallen een deelcertificaat wordt uitgereikt.

Bekijk de salarisschalen rio’s/oio’s per 1-7-2021

Samenstelling landelijke selectiecommissie rechters

Presidium LSR

  • mr. H.J.H. van Meegen, president rechtbank Overijssel (voorzitter)
  • mr. Z.J. Oosting, president Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (plv. voorzitter)
  • mr. A.E.A.M. Waesberghe, senior raadsheer gerechtshof Den Haag (lid-secretaris)
  • mr. J.E. Biesma, senior rechter rechtbank Noord Nederland (lid-secretaris)
  • mr. E.V.L. Heuts, rechter teamvoorzitter rechtbank Limburg (lid-secretaris)

Leden LSR

  • mr. P.M.  Arnoldus-Smit, senior raadsheer in het gerechtshof Den Bosch (lid)
  • mr. Y.M.J.I. Baauw-de Bruijn, senior rechter bij de rechtbank Gelderland (lid)
  • mr. M. de Boer, rechter-commissaris bij de rechtbank Amsterdam (lid)
  • mr. M. van den Bosch, rechter bij de rechtbank Noord-Nederland (lid)
  • mr. J. Drijkoningen, senior rechter bij de rechtbank Midden-Nederland (lid)
  • mr. L. Feraaune, senior-rechter bij de rechtbank Rotterdam (lid)
  • mr. M. Ferschtman, rechter bij de rechtbank Midden-Nederland (lid)
  • mr. E.L. Grosheide, senior rechter bij de rechtbank Noord-Holland (lid)
  • mr. R.A.J. Hübel, rechter bij de rechtbank Amsterdam (lid)
  • mr. drs. J. Nederlof, senior raadsheer en teamvoorzitter in het gerechtshof Den Bosch (lid)
  • mr. K. Oldekamp-Bakker, senior rechter en teamvoorzitter bij de Rechtbank Amsterdam (lid)
  • mr. E. M. de Stigter, senior rechter bij de rechtbank Midden-Nederland (lid)
  • mr. F. Bahadin, officier van justitie bij het Functioneel Parket (lid)
  • dr. A.H. Drost, theoloog en consulent zingeving (lid)
  • mr. E. Karharman, jurist bij Das Rechtsbijstand (lid)
  • mr. M.F. Harrigan, zelfstandig gevestigd fiscaal-juridisch en bestuurlijk adviseur (lid)
  • drs. E.P.J. (Erik) Heijdelberg, Toezichthouder en adviseur sociaal domein, oud bestuurder William Schrikker Groep (lid)
  • drs. V. Moolenaar, Lid Raad van Commissarissen Deloitte (lid)
  • mr. R. Rinzema, advocaat te Utrecht, tevens raadsheer – plaatsvervanger in het gerechtshof Amsterdam (lid)
  • dr. J. Sylvester, Substituut Nationale Ombudsman (lid)
  • mr. L. Vijlbrief, advocaat-generaal Openbaar Ministerie Arnhem-Leeuwarden (lid)
  • mr. A.S.W. Yu, BA, Partner, Ground Operations & Handling | Airports (lid)

Kledingvoorschriften

Rechters en griffiers dragen in de zittingszaal een toga. Dat moet volgens de wet. Zo wordt hun onpartijdigheid en onafhankelijkheid zichtbaar. Door het dragen van een toga geven ze geen uiting van hun persoonlijke opvattingen of levensovertuigingen. De toga kan daarom niet met bijvoorbeeld een hoofddoek, keppeltje of kruisteken worden gecombineerd. Het zou mensen kunnen doen twijfelen aan de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de rechter of griffier die zij tegenover hen zien. Het zichtbaar dragen van religieuze symbolen in combinatie met een toga is voor rechters en griffiers dan ook niet toegestaan.

Overigens mag iedereen binnen de Rechtspraak, die niet in functie is als rechter of (buiten)griffier in de zittingszaal, gewoon zijn of haar overtuiging uitdragen. Dat geldt voor iedereen, ook voor rechters en (buiten)griffiers als zij niet in de zittingszaal aanwezig zijn.